Τρομάζουν τα τελευταία στοιχεία για το φαινόμενο Ελ Νίνιο. Καθώς η θερμοκρασία των υδάτων σπάει κάθε ιστορικό φράγμα, μήνες πριν από την κορύφωσή του, οι επιστήμονες παρακολουθούν με προσοχή τους δείκτες που κινούνται σε «πρωτόγνωρα» επίπεδα.
Το Ελ Νίνιο είναι ένα παγκόσμιο κλιματικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Το φαινόμενο προκαλεί ακραία καιρικά φαινόμενα. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία ξεπέρασε κάθε προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας, αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του.
Αύξηση της θερμοκρασίας στην καρδιά του Ειρηνικού Ωκεανού
Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στην καρδιά του Ειρηνικού Ωκεανού έχει αγγίξει τους 3,05°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Το νούμερο αυτό ξεπερνά το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 3,02°C που είχε καταγραφεί στα τέλη Νοεμβρίου του 2015 (στα 150 χρόνια που διατηρούνται σύγχρονα μετεωρολογικά αρχεία).
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το φαινόμενο δεν είναι απλώς ισχυρό, αλλά αποκτά διαστάσεις «Γκοτζίλα», απειλώντας να ανατρέψει τα κλιματικά δεδομένα σε ολόκληρο τον πλανήτη. Όπως γράφει ο Guardian, αναλύσεις από παλαιότερα κλιματικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο είναι πιθανότατα το ισχυρότερο που έχει εκδηλωθεί τα τελευταία 1.000 χρόνια.
Οι πιο πρόσφατες προγνώσεις από 14 διαφορετικά κλιματικά μοντέλα, τα οποία αξιολογήθηκαν από τον διακεκριμένο επιστήμονα του κλίματος Ζακ Χάουσφαδερ (Zeke Hausfather), δείχνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στον Ειρηνικό ενδέχεται να φτάσει έως και τους 4,0°C κατά τη διάρκεια της κορύφωσής του.
Τιμές πάνω από 2°C συνιστούν «Super Ελ Νίνιο»
Ο Χάουσφαδερ υπογραμμίζει ότι πρόκειται για επίπεδα που ξεπερνούν δραματικά κάθε προηγούμενο επεισόδιο. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, οποιαδήποτε άνοδος της θερμοκρασίας πάνω από 0,5°C θεωρείται Ελ Νίνιο, ενώ τιμές πάνω από 2°C κατατάσσουν το φαινόμενο στην κατηγορία του «πολύ ισχυρού» ή «Super Ελ Νίνιο».
Η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι αυτή η τεράστια ποσότητα θερμότητας διοχετεύεται σε μια ατμόσφαιρα που είναι ήδη επιβαρυμένη από την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη λόγω της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Αυτός ο «διπλός εφιάλτης» αναμένεται να καταρρίψει ολοσχερώς τα προηγούμενα θερμοκρασιακά ρεκόρ, καθιστώντας τα επόμενα έτη τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ιστορία.
Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις ενός Super Ελ Νίνιο τέτοιας κλίμακας αναμένεται να είναι τεράστιες.
«Πολύ ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο, όπως αυτά του 1997/1998 και του 2015/2016, συνδέθηκαν με ζημιές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως. Το τρέχον συμβάν αφήνει εκείνα τα παλαιότερα επεισόδια πολύ πίσω», δήλωσε ο Χάουσφαδερ.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον καθηγητή Μπιλ ΜακΓκουάιρ (Guardian), ενώ η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 οδήγησε σε μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, το Super Ελ Νίνιο του 1997-98 προκάλεσε απώλειες ύψους 5,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – ένα μέγεθος που το σημερινό φαινόμενο έχει ήδη ξεπεράσει.
Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Φριντερίκε Ότο από το Imperial College του Λονδίνου, τόνισε: «Αυτό το φαινόμενο αποτελεί μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι εξαιρετικά επικίνδυνο επειδή εξελίσσεται πάνω σε ένα ήδη πολύ θερμότερο, ανθρωπογενώς επηρεασμένο κλίμα. Έτσι, σε πολλά μέρη του κόσμου θα δούμε πρωτοφανείς ακραίες θερμοκρασίες, με όλες τις συνέπειες που συνεπάγεται αυτό για την υγεία, τη διατροφική ασφάλεια και την πρόσβαση σε νερό».
Τα πρώτα σημάδια της πλανητικής αναταραχής
- Ασία & Ινδονησία: Οι θερμές και ξηρές συνθήκες στην Ινδονησία έχουν ήδη προκαλέσει πυρκαγιές-ρεκόρ και θανατηφόρα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ενώ στην Ινδία οι ζωτικής σημασίας μουσώνες έχουν εξασθενήσει σημαντικά.
- Κεντρική Αμερική & Καραϊβική: Η παρατεταμένη ξηρασία οδηγεί σε απώλειες καλλιεργειών, ενώ η πτώση της στάθμης των υδάτων στη Διώρυγα του Παναμά έχει επιβραδύνει δραματικά το παγκόσμιο εμπόριο.
- Ανθρωπιστική Κρίση: Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) εκτιμά ότι οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο απειλούν να βυθίσουν περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία πείνα, εκτοξεύοντας παράλληλα τις τιμές των τροφίμων.
- Λατινική Αμερική: Σε αντίθεση με την ξηρασία άλλων περιοχών, χώρες όπως το Περού και η Χιλή αντιμετωπίζουν καταστροφικές βροχοπτώσεις και πλημμύρες.
- Νότιο Ημισφαίριο: Το ερχόμενο καλοκαίρι στο Νότιο Ημισφαίριο προβλέπεται εξαιρετικά θερμό και ξηρό, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο καταστροφικών πυρκαγιών στην Αυστραλία και τη Νότια Αφρική.
«Ο πλανήτης σε αχαρτογράφητα νερά»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απηύθυνε δραματική έκκληση προς την παγκόσμια κοινότητα, τονίζοντας ότι το φαινόμενο γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας: «Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και ο κόσμος βρίσκεται στη ζώνη κινδύνου των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο αγώνας πλέον είναι μεταξύ των αυξανόμενων κινδύνων και της δικής μας δέσμευσης για ανάληψη κλιματικής δράσης».
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην 50χρονη ιστορία του για την υποστήριξη των εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών, με στόχο την παροχή έγκαιρων προειδοποιήσεων που θα σώσουν ανθρώπινες ζωές.
Ωστόσο, καθώς η καύση των ορυκτών καυσίμων συνεχίζει να θερμαίνει τη βάση του παγκόσμιου κλίματος, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι κάθε μελλοντικό Ελ Νίνιο θα εκδηλώνεται σε ένα περιβάλλον όλο και πιο θερμό, καθιστώντας την προσαρμογή των τοπικών κοινωνιών σχεδόν αδύνατη.
