Η Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού ως εθνικός συντονιστής συμμετείχε στην κοινή δράση του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς» με θέμα: «Κληρονομιά σε κίνδυνο- αναβίωση, ανθεκτικότητα, αναστοχασμός».
Κατόπιν πρόσκλησής της, το 1ο Εργαστηριακό Κέντρο Καρδίτσας την 25η Σεπτεμβρίου συμμετείχε στη δράση με θέμα: «Ανάδειξη πολιτιστικής κληρονομιάς παραδοσιακών κτισμάτων Κρήτης και διάσωση αυτών (Μυλοτόπια, ξερολιθιές, πετρόχτιστα οικοδομήματα σε παραδοσιακούς οικισμούς, μιτάτα Κρήτης).»
Κατά την προβολή φωτογραφικού υλικού (της εκπαιδευτικού Θεοδωράκη Ελένης) στην παρουσίαση σε μέλη του Συλλόγου Κρητών Ν.Καρδίτσας, σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, έγινε ιστορική αναφορά στη χρήση της πέτρας στον ελλαδικό χώρο ως το παλαιότερο δομικό στοιχείο κατασκευών, στον τεχνίτη της πέτρας και στα πλεονεκτήματα των πέτρινων κατασκευών. Εκτενής αναφορά έγινε για τα μυλοτόπια (ιστορική αναδρομή, αναγκαιότητα χρήσης ανεμόμυλων, λειτουργικότητα, κατασκευαστικά στοιχεία), τις ξερολιθιές (ως χαρακτηριστικό στοιχείο της ελληνικής υπαίθρου, αναγκαιότητα κατασκευής, ιστορική πολιτισμική, αρχαιολογική, αρχιτεκτονική, γεωπονική και οικονομική αξία, υλικό χρήσης και τρόπος κατασκευής), τα πετρόχτιστα οικοδομήματα σε παραδοσιακούς οικισμούς (συνδυασμός λαϊκών στοιχείων αρχιτεκτονικής- ενετικών και οθωμανικών προτύπων, υλικά κατασκευής: πέτρα, ξύλινα δοκάρια, κλαδιά και χώμα, χώροι και για τα ζώα), μιτάτα (ανάγκη κατασκευής σε ορεινές περιοχές της Κρήτης, τεχνοτροπία και υλικά δόμησης, αντοχή στις καιρικές συνθήκες, χρήση ως μέσο διαμονής και διαβίωσης των κτηνοτρόφων, χρήση ως τυροκομείο και μαντρί, αποθηκευτικός χώρος και ψυγείο – συντήρηση για την ωρίμανση των τυριών).
Διαπιστώθηκαν οι κίνδυνοι που απειλούν τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά (κλιματική αλλαγή, περιβαλλοντική φθορά, αστικοποίηση – παραμέληση ιστορικών χωριών, μετανάστευση και συγκρούσεις, οικονομικά ανάπτυξη), αλλά και η αναγκαιότητα προστασίας και διαφύλαξής της. Διότι, αποτελεί θεμέλιο για την ταυτότητα, την ιστορία και τις παραδόσεις μας και κάθε στοιχείο της συνθέτει την ουσία της συλλογικής μας μνήμης.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, κρίνεται όσο ποτέ άλλοτε επιτακτική η ανάγκη συλλογής, προβολής και αξιοποίησης όλου εκείνου του υλικού της πολιτιστικής μας κληρονομιάς που, μέσω περιβαλλοντικών- πολιτιστικών- ευρωπαϊκών προγραμμάτων, θα διατηρηθούν, θ’ αναβιώσουν, θα επαναχρησιμοποιηθούν, θ’ αναπαλαιωθούν και θ’ αναστηλωθούν, προς χρήση και επισκεψιμότητα του κοινού.
