Απαιτείται επαναφορά της ρύθμισης για την προστασία της πρώτης κατοικίας και του νόμου 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά
Η πρόσφατη απόφαση της ολομέλειας του Αρείου πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού επιτοκίου επί των δόσεων ρύθμισης οφειλών, έφερε ξανά στο προσκήνιο τον νόμο 3869/2010 "περί ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων " που ψήφισε 16 χρόνια πριν το ΠΑΣΟΚ, έναν καθ' ομολογίαν από τους πιο φιλολαϊκούς νόμους στην σύγχρονη ιστορία της χώρας. Έναν νόμο που προστάτεψε εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας από την αυθαιρεσία των τραπεζών, που τους έδωσε την ευκαιρία να σώσουν κυριολεκτικά το σπίτι τους, ρυθμίζοντας τα δάνεια τους ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες διαγράφοντας παράλληλατις οφειλές ανατοκισμώναπό τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Η μεγαλύτερη απόδειξη για την αξία αυτού του νόμου ήταν το πόσο σκληρά τον πολέμησαν οι τράπεζες και κατάφεραν το πρώτο πλήγμα το 2019 όταν η τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ κατήργησε την προστασία της κύριας κατοικίας και καθιέρωσε για πρώτη φορά στην χώρα την δυνατότητα ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Έπειτα, το 2020 ήρθε η χαριστική βολή από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που κατήργησε οριστικά και τυπικά το νόμο, αφήνοντας ανεξέλεγκτα τα funds να λυμαίνονται τις περιουσίες των Ελλήνων για δάνεια που αγόρασαν ακόμα και στο 1/4 της αξίας τους.
Εντύπωση προκαλεί πάντως το γεγονός ότι παρ’ όλου που πέρασαν μόλις δύο- τρεις μέρες από την έκδοση της απόφασης, πολλές φιλοκυβερνητικές ιστοσελίδες έσπευσαν να σχολιάσουν εμμέσως αρνητικά την απόφαση της πλειοψηφίας των Αρεοπαγιτών, υποστηρίζοντας πως δήθεν ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου δεν θα επιβαρύνει τις τράπεζες αλλά όλο τον κρατικό προϋπολογισμό μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», ενώ διαφαίνεται μια σύνδεση του ζητήματος αυτού με την προαναγγελθείσα από τον πρωθυπουργό Συνταγματική Αναθεώρηση και την προβλεπόμενη ρύθμιση ενός δημοσιονομικού «φρένου» εντός του Συντάγματος, κατά τα πρότυπα των ΗΠΑ. Είναι σαφής η προσπάθεια της κυβέρνησης να οχυρώσει από δω και πέρα τα συμφέροντα των τραπεζών και των funds από μελλοντικές θετικές για τους δανειολήπτες αποφάσεις των Δικαστηρίων, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα το ίδιο το Σύνταγμα.
Παρόλα αυτά, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου τίθενται σοβαρά προς απάντηση ζητήματα:Τι θα κάνει η κυβέρνηση με εκείνους τους δανειολήπτες οι οποίοι απεντάχθηκαν από τον νόμο επειδή ακριβώς επέτρεπε η κυβέρνηση καταχρηστικές πρακτικές ληστρικών επιτοκίων που δεν μπορούσαν να πληρώνουν; Τι θα κάνει η κυβέρνηση με εκείνους οι οποίοι έχουν ήδη καταβάλει πολύ μεγαλύτερα ποσά από εκείνα που όφειλαν; Θα τους επιστραφούν; Θα τους αναγκάσει πάλι να πηγαίνει ο καθένας στα δικαστήρια και να μπαίνει στα δικαστικά έξοδα, ενώ η δικαιοσύνη έχει πλέον αποφανθεί; Και τι θα κάνει με τις υπόλοιπες προτάσεις που το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει όπως η επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας ή όπως ο περιορισμός των εγγυητών έως και 30% της συνολικής οφειλής και βέβαια για τις 120 δόσεις που έχουμε προτείνει;
Στη χώρα μας, σήμερα, τα κόκκινα δάνεια ανέρχονται σε 69 δις. Με τον ισχύοντα εξωδικαστικό μηχανισμό για το ιδιωτικό χρέος, το μεγαλύτερο μέρος των ρυθμίσεων (85%) καταλήγει στον «κάλαθο των αχρήστων», αφού το ισχύον σύστημα είναι ελάχιστα λειτουργικό και δεν συμβάλλει στην παραγωγή ρεαλιστικών και βιώσιμων ρυθμίσεων. Ο μηχανισμός αποτυγχάνει στην πράξη αφού από τα ρυθμιζόμενα ποσά (10,5 δις) εκτιμάται πως μόλις το 1/5 αφορά εν τέλει τα «κόκκινα δάνεια», τα οποία στην πράξη πολύ γρήγορα «κοκκινίζουν» και πάλι.
Αντίθετα, οι 300.000 δανειολήπτες οι οποίοι πρόλαβαν και εντάχθηκαν στον νόμο ΠΑΣΟΚ του 2010 πριν την κατάργησή του, πέτυχαν γενναίες διαγραφές χρεών και διάσωση της κύριας κατοικίας τους,και συνεχίζουν σήμερα να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους.
Δρ. Παπαγεωργίου Σωτήρης,
Διδάσκων Παν/ίου Θεσσαλίας
Γραμματέας Δικτύου Επιστημόνων και μέλος της Κεντρικής Πολ. Επιτροπής ΠΑΣΟΚ
