Αναλυτικά το πρόγραμμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026

16:00–17:00

Προσέλευση συνέδρων – Εγγραφές

17:00–17:30

Έναρξη Συνεδρίου – Χαιρετισμοί

17:30–18:45 | 1η Συνεδρία

Προεδρείο

• Μ. Βαϊοπούλου, Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Καρδίτσας

• Β. Τσαντήλας, Πρόεδρος ΕΑΧ

Εισηγήσεις

17:30–17:45 | Ευάγγελος Κατσιφός
Ο Ενιαίος Ιστορικά, Πολιτιστικά & Γεωγραφικά Χώρος των Αγράφων. Η θεσμική αναγνώριση των Αγράφων ως Ιστορική Επαρχία Αγράφων, Ιδιαίτερης Αξίας Ιστορικής & Πολιτιστικής Κληρονομιάς

17:45–18:00 | Ορέστης Αποστολίκας – Νίνα Κυπαρίσση
Προϊστορικοί πληθυσμοί (παλαιολιθικοί – νεολιθικοί) στο οροπέδιο της λίμνης Πλαστήρα

18:00–18:15 | Λεωνίδας Π. Χατζηαγγελάκης
Τα Ιστορικά Άγραφα στην Αρχαιότητα

18:15–18:30 | Φώτιος Κατέβας
Το έργο της συντήρησης του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα στο Μοσχάτο Καρδίτσας (2022–2023)

18:30–18:45
Συζήτηση

18:45–19:00

Διάλειμμα

19:00–20:00 | 2η Συνεδρία

Προεδρείο

• Ν. Κυπαρίσση, Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ

• Λ. Χατζηαγγελάκης, Αρχαιολόγος, Επίτιμος Διευθυντής ΥΠΠΟ

• Ε. Τσιρογιάννη, Μέλος ΔΣ ΕΑΧ

Εισηγήσεις

19:00–19:15 | Χρήστος Καραγιαννόπουλος – Anna Magdalena Blomley
Δεδομένα για την αρχαία Δολοπία από την περιοχή των ΝΑ Αγράφων κατά την περίοδο 2006–2026

19:15–19:30 | Γιώργος Ευθυμίου – Απόστολος Ευθυμίου
Το Κάστρο Πύργου Ιθώμης

19:30–19:45 | Αντώνιος Κ. Τραυλός
Στα Ίχνη μιας Χαμένης Ομηρικής Πόλης: Το Αρχαιολογικό Μυστήριο της Θεσσαλικής Ιθώμης

19:45–20:00
Συζήτηση

20:00

Βραδιά Αγράφων

Στην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Καρδίτσας

Παραδοσιακοί χοροί από τα τμήματα:

• Αργιθεατών Τρικάλων

• Κέδρου

• Λαμπερού – Αμπελικού

με την ορχήστρα των Τόμη Ρωμανιά και Απόστολου Παναγιώτου.

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 | Πρωί

09:00–10:00 | 3η Συνεδρία

Προεδρείο

• Κ. Βουζαξάκης, Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ

• π. Ευάγγελος Φεγγούλης, Αν. Πρόεδρος ΕΑΧ, Πρόεδρος Πανευρυτανικού Συλλόγου Αιτ/νίας

Εισηγήσεις

09:00–09:15 | Σταυρούλα Σδρόλια
Οι τοιχογραφίες του ναού Κοιμήσεως Πορτής (1619) και η ζωγραφική των Αγράφων στις αρχές του 17ου αιώνα

09:15–09:30 | Ιωάννης Τσιουρής
Από το Βουκουρέστι στα Άγραφα. Η πορεία και το έργο του ζωγράφου Θεοδώρου στο νέο καθολικό της μονής Σπηλιάς

09:30–09:45 | Μαγδαληνή Παρχαρίδου
Οι Αίνοι στον Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Ρεντίνας (1719). Παρατηρήσεις στην εικονογραφική εξέλιξη του θέματος στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας (17ος–19ος αι.)

09:45–10:00
Συζήτηση

10:00–10:15

Διάλειμμα

10:15–11:30 | 4η Συνεδρία

Προεδρείο

• Σ. Σδρόλια, Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ

• Σ. Μυλωνάς, Φιλόλογος, Ιστορικός ερευνητής, Μέλος ΔΣ ΕΑΧ

Εισηγήσεις

10:15–10:30 | Κωνσταντίνα Ισαβέλα Γωγούλη
Μεταβυζαντινές κτιτορικές επιγραφές ναών και μοναστηριών του νομού Καρδίτσας (17ος–18ος αι.)

10:30–10:45 | Αλέξανδρος Αναγνωστόπουλος
Φορητές εικόνες του Χριστού Παντοκράτορα και του Αγίου Μανδήλιου: Έργα του Διονυσίου του εκ Φουρνά από τη Ρεντίνα

10:45–11:00 | Ελένη Βλαχοπούλου – Καραμπίνα
Χρυσοκέντητα και χρυσοΰφαντα ιερά άμφια από τη Μονή Προυσσού Ευρυτανίας (17ος–19ος αι.)

11:00–11:15 | π. Ευάγγελος Φεγγούλης
Η πάλαι ποτέ ιστορική Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων στο διάβα του χρόνου

11:15–11:30
Συζήτηση

11:30–11:45

Διάλειμμα

11:45–12:45 | 5η Συνεδρία

Προεδρείο

• Γ. Χιώτης, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Β. Κατσιφός, π. Δήμαρχος Αγράφων Ευρυτανίας, Μέλος Δ.Σ. ΕΑΧ

Εισηγήσεις

11:45–12:00 | Γεώργιος Ιωάννου Μπαλής
Γεγονότα στην περιοχή των Αγράφων 1825–1831

12:00–12:15 | Δημήτριος Γ. Καλούσιος
Θέμα ηγουμένου της Ιεράς Μονής Κορώνης

12:15–12:30 | Κώστας Σπανός
Το Καροπλέσι στην απογραφή του 1454–1455. Παραγωγή, φόροι και κάτοικοί του

12:30–12:45
Συζήτηση

12:45–13:00

Διάλειμμα

13:00–14:00 | 6η Συνεδρία

Προεδρείο

• Δ. Αθανασίου, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Π. Κατσαρός, ε.α. Πτέραρχος, Μέλος ΔΣ ΕΑΧ

Εισηγήσεις

13:00–13:15 | Φώτιος Αποστολός – Ευάγγελος Αποστολός
Η σχολή της Καστανιάς Αγράφων και η συμβολή της στη διαμόρφωση εκκλησιαστικών ηγετών κατά την Τουρκοκρατία

13:15–13:30 | Δημήτρης Κ. Αγγελής
Καρδιτσιώτικο πολεμικό πάνθεον. Είκοσι ιστορικά σημειώματα, τεκμήρια για τον Καραγκούνικο Κάμπο της Καρδίτσας και τ’ Άγραφα (726–1922)

13:30–13:45 | Σεραφείμ Μυλωνάς
Η αγγειοπλαστική τέχνη στο Φανάρι της Καρδίτσας: Το τέλος μιας μακραίωνης παράδοσης

13:45–14:00 | Ηλίας Προβόπουλος
Περπάτημα στις κορυφές των Αγράφων

14:00
Συζήτηση

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 | Απόγευμα

17:00–18:00 | 7η Συνεδρία

Προεδρείο

• Φ. Τσιούκα, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Κ. Σούφλας, Δικηγόρος, ΓΓ ΕΑΧ

Εισηγήσεις

17:00–17:15 | Χαράλαμπος Κ. Αλεξάνδρου
Η συγκλονιστική ιστορία της Μεραρχίας Πινερόλο στο νομό Καρδίτσας

17:15–17:30 | Βασίλειος Ριτζαλέος
Η διάσωση 82 Εβραίων ελληνικής και ιταλικής υπηκοότητας στο Μαστρογιάννη (σημ. Αμάραντο) κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, 1943–1944

17:30–17:45 | Ευάγγελος Κουκιώτης
Η νομική διαχείριση των Γερμανικών αποζημιώσεων (επανορθώσεων) στο νομό Πιερίας

17:45–18:00
Συζήτηση

18:00–18:15

Διάλειμμα

18:15–19:15 | 8η Συνεδρία

Προεδρείο

• Χρ. Καραγιαννόπουλος, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Γ. Κλήμος, Δάσκαλος, Τοπικός ερευνητής

Εισηγήσεις

18:15–18:30 | Ελένη Ράπτη
Λουτρά Σμοκόβου: Από την Ιστορική Κληρονομιά στη Σύγχρονη Αξιοποίηση

18:30–18:45 | Βασίλειος Τσαντήλας
Η αποπεράτωση και λειτουργία του Ψηφιακού Κέντρου Ιστορίας & Πολιτισμού των Αγράφων

18:45–19:00 | Μιχάλης Φαργκάνης
Η συμβολή των θρησκευτικών μεταβυζαντινών μνημείων στη διαμόρφωση και διατήρηση της πολιτισμικής – εθνικής ταυτότητας των Αγραφιωτών

19:00–19:15 | Ιωάννης Α. Καρατζόγλου
Οδοιπορικό ερευνών στα Άγραφα (1980–2025)

19:15
Συζήτηση

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 | Πρωί

09:00–10:15 | 9η Συνεδρία

Προεδρείο

• Λ. Θεογιάννη, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Αντ. Παπαδάκος, Πρόεδρος Αμαράντου

Εισηγήσεις

09:00–09:15 | Νίκος Μπελαβίλας – Ελευθερία Τσακανίκα – Έλενα Κωνσταντινίδου – Μαρία Μπαλοδήμου – Ίριδα Πολύζου – Πολίνα Πρέντου
Βίνιανη Αγράφων – η διαχρονική κατοίκηση ενός ορεινού οικισμού

09:15–09:30 | Μαρία Παναγιωτοπούλου
Νιάλα Απρίλιος 1947: Ιστορική πραγματικότητα και θρύλος

09:30–09:45 | Μαρία Παναγιωτοπούλου
Ειδήσεις για την κίνηση βιβλίων μεταξύ των μονών στα Άγραφα κατά την Οθωμανοκρατία

09:45–10:00
Συζήτηση

10:00–10:15

Διάλειμμα

10:15–11:30 | 10η Συνεδρία

Προεδρείο

• Φ. Σοφιανού, Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας

• Αντ. Παπαδάκος, Πρόεδρος Αμαράντου

Εισηγήσεις

10:15–10:30 | Γρηγόριος Ν. Τσόκας – Παύλος Σωτηρόπουλος – Αλεξία Υφαντή
Γεωφυσική μελέτη (GPR) με σκοπό την απεικόνιση υπεδάφιων δομών κάτω από το δάπεδο του Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Βραγγιανών

10:30–10:45 | Κώστας Πουλιανίτης
Άγραφα. Αίτιες φθίνουσας πληθυσμιακής πορείας, μετανάστευσης, ερήμωσης και περιπτώσεις μαζικών μετοικεσιών

10:45–11:00 | Σταύρος Μαμαλούκος
Το οικοδομικό χρονικό και η αρχιτεκτονική της Μονής Στάνας Επινιανών Ευρυτανίας

11:00–11:15 | Κρυστάλλω Μαντζανά
Αποκατάσταση και ανάδειξη βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων Αγράφων, ΠΕ Καρδίτσας

11:15–11:30
Συζήτηση

11:30–11:45

Διάλειμμα

11:45–13:00 | 11η Συνεδρία

Προεδρείο

• Μ. Βαϊοπούλου, Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Καρδίτσας

• Β. Τσαντήλας, Πρόεδρος ΕΑΧ

Εισηγήσεις

11:45–12:00 | Γεώργιος Κωνσταντάκος
Η γυναίκα της υπαίθρου: «Η εσωτερική φιλοσοφία του πόνου»

12:00–12:15 | Γιώργος Κωστάκης
Η μαστορική τέχνη στα Άγραφα. Η τεχνοτροπία, τα μπουλούκια και η μαστορική «γλώσσα»

12:15–12:30 | Χριστίνα Βαμβούρη
Τα Άγραφα στο επίκεντρο του εμφυλίου πολέμου: συγκρούσεις, καταστροφές και προπαγάνδες, όπως αποτυπώνονται σε ειδήσεις και άρθρα εφημερίδων της περιόδου 1946–1949

12:30–12:45 | Αργυρή Βιέννα – Άννα Ζαχαράκη – Ζωή Κονδύλη – Νικολέτα Σάκκα – Βασιλική Λασπιά – Ολυμπία Σπυριδάκη – Αθηνά Στεφανή – Δήμητρα Χρήστου
Μελέτη Αποκατάστασης και Επανάχρησης Αρχοντικό Ε. Καραγεώργου, Παλαιά Βίνιανη Ευρυτανίας

12:45–13:00 | Γεώργιος Κλήμος
Γράμμα εξαρχικόν κατά του αρχιερέως Κλήμη της επισκοπής Φαναρίου και Νεοχωρίου

13:00–13:30

Συζήτηση

13:30–13:45

Συμπεράσματα & Συζήτηση

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΟΙΧΟΥ (POSTER)

Παρασκευή 9/10 – Κυριακή 11/10

Χώρος: Προθάλαμος αίθουσας συνεδρίου

Αλεξία Υφαντή – Ευθυμία Καράντζαλη
Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στον Ι.Ν. Μεταμόρφωσης Σωτήρος στην Ανατολική Φραγκίστα και εργασίες συντήρησης τέμπλου και εικόνων στο καθολικό της Ι.Μ. Αγίας Τριάδας Σάϊκας Αγράφων Ευρυτανίας

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

• Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου θα λειτουργεί έκθεση βιβλίων με αναφορά στα Άγραφα από την Αγραφιώτικη Βιβλιοθήκη.

• Την Κυριακή το μεσημέρι, μετά τη λήξη του Συνεδρίου, οι σύνεδροι είναι προσκεκλημένοι στη Γιορτή του Κάστανου και Πίτας στη Ραχούλα Αγράφων.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΝΕΔΡΩΝ

1. Αγγελής Δημήτρης – ε.α. Αντιστράτηγος ΕΛΑΣ, Συγγραφέας

2. Αλεξάνδρου Χαράλαμπος – Ιστορικός ερευνητής – Συγγραφέας

3. Αναγνωστόπουλος Αλέξανδρος – Ανεξάρτητος ερευνητής

4. Αποστολίκας Ορέστης – ΥΠΠΟ, Δρ. Αρχαιολόγος

5. Αποστολός Ευάγγελος – Υπ. Διδάκτωρ Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ

6. Αποστολός Φώτιος – Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας & Θεολογίας της Θ. Λατρείας

7. Βαμβούρη Χριστίνα – Υπουργείο Παιδείας, 5ο Γυμνάσιο Καβάλας

8. Βιέννα Αργυρή – Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων

9. Βλαχοπούλου – Καραμπίνα Ελένη – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Δρ. Αρχαιολόγος

10. Blomley Anna-Magdalena – University of Oxford, Lincoln College, Δρ. Αρχαιολόγος

11. Γωγούλη Κωνσταντίνα – Αρχαιολόγος

12. Ευθυμίου Απόστολος – Ανεξάρτητος ερευνητής

13. Ευθυμίου Γιώργος – Ανεξάρτητος ερευνητής

14. Ζαχαράκη Άννα – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός

15. Καλούσιος Δημήτριος – Θεολόγος, ερευνητής

16. Καραγιαννόπουλος Χρήστος – ΥΠΠΟ, ΕΦΑ Καρδίτσας, Αρχαιολόγος

17. Καράτζαλη Ευθυμία – ΥΠΠΟ, Προϊσταμένη ΕΦΑ Φθιώτιδας και Ευρυτανίας, Δρ. Αρχαιολόγος

18. Καρατζόγλου Ιωάννης – Α.Σ.Κ.Τ., τ. Αναπληρωτής Καθηγητής

19. Κατέβας Φώτιος – ΥΠΠΟ, Συντηρητής Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης

20. Κατσιφός Ευάγγελος – π. Δήμαρχος Αγράφων Ευρυτανίας, Μέλος Δ.Σ. Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών Καρδίτσας & Ευρυτανίας

21. Κλήμος Γεώργιος – Δάσκαλος, τοπικός ερευνητής

22. Κονδύλη Ζωή – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός

23. Κουκιώτης Ευάγγελος – π. Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Πιερίας

24. Κυπαρίσση Νίνα – Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ, Δρ. Αρχαιολόγος

25. Κωνσταντάκος Γεώργιος – Πολιτικός Μηχανικός

26. Κωνσταντινίδου Έλενα – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Σύνθεσης και Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχ. ΕΜΠ

27. Κωστάκης Γιώργος – Καθηγητής Φιλόλογος

28. Λασπιά Βασιλική – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Τοπογράφος Μηχανικός

29. Μαμαλούκος Σταύρος – Πανεπιστήμιο Πατρών, Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός

30. Μαντζανά Κρυστάλλω – ΥΠΠΟ, Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Αρχαιολόγος

31. Μπαλής Γεώργιος – Ανεξάρτητος ερευνητής

32. Μπαλοδήμου Μαρία – Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, Επιστημονική Γραμματεία ΔΠΜΣ «Προστασία Μνημείων» ΕΜΠ

33. Μπελαβίλας Νίκος – Καθηγητής Πολεοδομίας και Ιστορίας της Πόλης, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχ. ΕΜΠ

34. Μυλωνάς Σεραφείμ – MSc Φιλόλογος – ιστορικός ερευνητής

35. Παναγιωτοπούλου Μαρία – Πρώην προϊσταμένη ΓΑΚ Ευρυτανίας

36. Παρχαρίδου Μαγδαληνή – ΥΠΠΟ, ΕΦΑ Κιλκίς, Προϊσταμένη Τμήματος, Δρ. Αρχαιολόγος

37. Πολύζου Ίριδα – Κοινωνιολόγος, Δρ. ΕΜΠ, Επιστημονική Γραμματεία ΔΠΜΣ «Προστασία Μνημείων» ΕΜΠ

38. Πρέντου Πολίνα – MSc Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος Μηχανικός, ΥΔ ΕΜΠ

39. Προβόπουλος Ηλίας – Δημοσιογράφος – Συγγραφέας

40. Πουλιανίτης Κώστας – ε.α. Αξιωματικός – Συγγραφέας

41. Ράπτη Ελένη – ΥΠΠΟ, Διευθύντρια Διεύθυνσης Μουσείων Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Δρ. Αρχαιολόγος

42. Ριτζαλέος Βασίλειος – ΔΠΘ, Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών

43. Σάκκα Νικολέτα – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός

44. Σδρόλια Σταυρούλα – Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ, Δρ. Αρχαιολόγος

45. Σπανός Κώστας – Εκδότης Θεσσαλικού Ημερολογίου

46. Σπυριδάκη Ολυμπία – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός

47. Στεφανή Αθηνά – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός

48. Σωτηρόπουλος Παύλος – Γεωλόγος

49. Τραυλός Αντώνιος – BSc, MA, PhD, Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

50. Τσακανίκα Ελευθερία – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οικοδομικής ξύλινων κατασκευών, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχ. ΕΜΠ

51. Τσαντήλας Βασίλειος – π. Δήμαρχος Ιτάμου Αγράφων, Πρόεδρος Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών Καρδίτσας & Ευρυτανίας

52. Τσιουρής Ιωάννης – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

53. Τσόκας Γρηγόριος – ΑΠΘ, Τμήμα Γεωλογίας, Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής

54. Υφαντή Αλεξία – ΥΠΠΟ, ΕΦΑ Φθιώτιδας και Ευρυτανίας, Αρχαιολόγος

55. Φαργκάνης Μιχάλης – Δρ. Θεολογίας, Πρόεδρος Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Πιερίας

56. π. Φεγγούλης Ευάγγελος – Αν. Πρόεδρος Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών, Πρόεδρος Πανευρυτανικού Συλλόγου Αιτ/νίας

57. Χατζηαγγελάκης Λεωνίδας – Επίτιμος Διευθυντής ΥΠΠΟ, Αρχαιολόγος

58. Χρήστου Δήμητρα – ΕΜΠ, ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων, Πολιτικός Μηχανικός