Του Αναστασίου Ι. Αθανασόπουλου
Όταν ο πολίτης καλείται να πληρώσει, ο Δήμος οφείλει πρώτα να τον εξυπηρετεί
Πήγα να πληρώσω τον λογαριασμό του νερού για το σπίτι μου στο χωριό. Μπήκα στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Δήμου Σοφάδων, αναζητώντας τις οφειλές μου και τη δυνατότητα ηλεκτρονικής εξόφλησης. Η σχετική υπηρεσία υπάρχει. Η ενημέρωση, όμως, που αναζητούσα δεν ήταν διαθέσιμη όπως θα έπρεπε.
Και τότε γεννιούνται εύλογα ερωτήματα: Τι ακριβώς οφείλω; Ποιες οφειλές έχουν καταχωριστεί; Ποιες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες; Γιατί διαφημίζονται ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όταν ο δημότης δεν μπορεί να έχει σαφή και αξιόπιστη εικόνα της οικονομικής του εκκρεμότητας;
Το ζήτημα δεν είναι μια απλή τεχνική δυσλειτουργία. Είναι ζήτημα διοικητικής συνέπειας, διαφάνειας και σεβασμού προς τον πολίτη.
Πρώτα ενημέρωση, μετά απαιτήσεις
Ο δημότης δεν αρνείται την υποχρέωσή του να πληρώσει το νερό που καταναλώνει. Απαιτεί, όμως, να γνωρίζει με ακρίβεια τι πληρώνει, για ποια περίοδο, με ποια χρέωση και με ποια προθεσμία.
Η ψηφιακή εποχή δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά. Δεν γίνεται να ζητείται από τον πολίτη να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όταν αυτές δεν του προσφέρουν ολοκληρωμένη και επίκαιρη πληροφόρηση
Εάν η ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν εμφανίζει τις οφειλές, ο Δήμος και η αρμόδια υπηρεσία ύδρευσης οφείλουν να εξηγήσουν δημόσια τον λόγο, να αποκαταστήσουν το πρόβλημα και να διασφαλίσουν ότι κανένας δημότης δεν θα βρεθεί εκτεθειμένος εξαιτίας ελλιπούς ενημέρωσης.
Με ποια διαδικασία θα κόβεται το νερό;
Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν η συζήτηση περνά από την εξόφληση των λογαριασμών στις διακοπές υδροδότησης.
Το νερό δεν είναι μια συνηθισμένη εμπορική υπηρεσία. Είναι βασικό αγαθό, απαραίτητο για την υγεία, την καθαριότητα και την αξιοπρεπή διαβίωση κάθε οικογένειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι λογαριασμοί πρέπει να μένουν απλήρωτοι. Σημαίνει, όμως, ότι κάθε μέτρο είσπραξης οφείλει να εφαρμόζεται με σαφή νόμιμη βάση, ορθή ενημέρωση, τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας και εξέταση των πραγματικών περιστάσεων.
Οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν: Ποια διαδικασία ακολουθείται πριν από μια διακοπή; Πώς ενημερώνεται ο καταναλωτής; Πώς αντιμετωπίζονται λάθη στις χρεώσεις, εκκρεμότητες καταχώρισης ή αμφισβητούμενες οφειλές; Υπάρχει σαφής και προσβάσιμη διαδικασία υποβολής ένστασης;
Αυτά δεν είναι ενοχλητικές ερωτήσεις. Είναι στοιχειώδεις απαιτήσεις χρηστής διοίκησης.
Ο νέος νόμος και η μεταφορά οφειλών στην ΑΑΔΕ
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026, έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή και η ΔΕΥΑ Σοφάδων επικαλείται τις διατάξεις του για τη διαχείριση ληξιπρόθεσμων οφειλών και τις ρυθμίσεις τους.
Όταν, λοιπόν, οι δημότες ενημερώνονται για αυστηρές συνέπειες, πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις και ενδεχόμενη μεταφορά οφειλών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η διοίκηση οφείλει να είναι εξίσου αυστηρή στην ακρίβεια των στοιχείων και στην τήρηση της νομιμότητας.
Με ποια ακριβώς διαδικασία βεβαιώνονται οι οφειλές; Πώς διασφαλίζεται ότι τα ποσά είναι ορθά, ότι αφορούν τον σωστό καταναλωτή και ότι έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις; Πώς ενημερώνεται ο οφειλέτης πριν κινηθούν οι διαδικασίες είσπραξης;
Η δυνατότητα είσπραξης μιας νόμιμα βεβαιωμένης οφειλής δεν καταργεί την υποχρέωση της διοίκησης να ενεργεί σύννομα. Αντίστοιχα, η δυσλειτουργία μιας ηλεκτρονικής υπηρεσίας δεν ακυρώνει αυτομάτως κάθε οφειλή. Επιβάλλει, όμως, άμεση διόρθωση, σαφή ενημέρωση και προστασία του πολίτη από τις συνέπειες διοικητικών λαθών.
Τα χωριά δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας
Για τους κατοίκους των χωριών, η πρόσβαση στις υπηρεσίες δεν είναι πάντοτε εύκολη. Η απόσταση, η ηλικία, η εργασία και η έλλειψη καθημερινής μετακίνησης δημιουργούν πραγματικά εμπόδια.
Γι' αυτό ακριβώς οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες πρέπει να λειτουργούν στην πράξη και όχι μόνο να εμφανίζονται σε μια ιστοσελίδα.
Ο κάτοικος της κοινότητας δεν μπορεί να υποχρεώνεται να μετακινείται επανειλημμένα για να εξακριβώσει μια οφειλή που θα έπρεπε να βλέπει ηλεκτρονικά. Ούτε είναι δίκαιο να αντιμετωπίζει την αβεβαιότητα της ελλιπούς ενημέρωσης, την ώρα που η διοίκηση απαιτεί συνέπεια και ταχύτητα από τον ίδιο.
Η ισότιμη μεταχείριση των δημοτών δεν εξαντλείται στις ανακοινώσεις. Αποδεικνύεται στην καθημερινότητα.
Τι ζητάμε από τον Δήμο και τη ΔΕΥΑ Σοφάδων
Ζητάμε συγκεκριμένες απαντήσεις και άμεσες ενέργειες:
- Πλήρη και επικαιροποιημένη ηλεκτρονική εικόνα των οφειλών, ανά καταναλωτή, περίοδο και αιτία χρέωσης.
- Δημόσια ενημέρωση για τη λειτουργία των ηλεκτρονικών πληρωμών και σαφή οδηγία για το τι πρέπει να κάνει ο πολίτης όταν δεν εμφανίζονται οι οφειλές του.
- Διαφανή διαδικασία πριν από οποιαδήποτε διακοπή υδροδότησης, με σαφή ενημέρωση για τις νόμιμες προϋποθέσεις και τα δικαιώματα του καταναλωτή.
- Αναλυτική ενημέρωση για τη βεβαίωση και τη διαβίβαση οφειλών στην ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
- Εύκολη πρόσβαση σε αναλυτικές καταστάσεις χρεώσεων, ενστάσεις και ρυθμίσεις, χωρίς άσκοπη ταλαιπωρία των κατοίκων των κοινοτήτων.
Η οικονομική βιωσιμότητα της υπηρεσίας ύδρευσης είναι αναγκαία. Αλλά εξίσου αναγκαία είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη διοίκηση που διαχειρίζεται ένα τόσο βασικό κοινωνικό αγαθό.
Η ευθύνη είναι αμφίδρομη: ο πολίτης να πληρώνει τις νόμιμες οφειλές του και η διοίκηση να εξασφαλίζει ότι γνωρίζει τι οφείλει, ότι μπορεί να πληρώσει χωρίς εμπόδια και ότι προστατεύεται από λάθη και αυθαίρετες πρακτικές.
Δεν μπορεί η διοίκηση να απαιτεί απόλυτη συνέπεια από τον δημότη, όταν η ίδια δεν του εξασφαλίζει την αναγκαία ενημέρωση.
Το νερό πρέπει να πληρώνεται. Η διαφάνεια, όμως, δεν είναι προαιρετική. Και ο σεβασμός στον πολίτη δεν μπορεί να διακόπτεται μαζί με την υδροδότηση.
