vasilakos sept2020  karditsapress400x300 Αντίγραφο

   bronx delivey2xiroskarpos2

 

 

ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Typography

Με αφορμή τις επετειακές εκδηλώσεις για τα 75 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς, ας θυμηθούμε ένα κεφάλαιο της τοπικής ιστορίας που αφορά τους Εβραίους της Καρδίτσας.


Αρκετά στοιχεία έρχονται στο φως, μέσα από την έκδοση του Βίκτωρα Βενουζίου, ο οποίος για πολλά χρόνια υπήρξε αντιπρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καρδίτσας, γενικός γραμματέας της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και μέλος του ΔΣ του ΚΙΣΕ.
Όταν οι Γερμανοί στις 23 προς 24 Μαρτίου 1944 συνέλαβαν τους Εβραίους των Τρικάλων, της Λάρισας και του Βόλου, στην Καρδίτσα, αναφέρει ο κ. Βενουζίου, «δεν είχε απομείνει κανένας Εβραίος, όλοι τους είχαν ήδη καταφύγει στα γύρω χωριά των Αγράφων και ειδικά στο Μαστρογιάννι (Αμάραντος), ένα απομονωμένο χωριό σε απόσταση 27 χλμ. από την Καρδίτσα στο οποίο δρούσαν οι αντιστασιακές αντάρτικες μονάδες, οι οποίες προσέφεραν ασφαλές καταφύγιο στους κατατρεγμένους Εβραίους. Ανάμεσα τους ήταν και μερικοί Εβραίοι από την Μακεδονία που είχαν καταφύγει στην Καρδίτσα για να κρυφτούν».
Η πρώτη οικογένεια
Η πρώτη οικογένεια που εγκαταστάθηκε στην Καρδίτσα το 1898 ήταν του Γιουδά Καπέτα, από τα Τρίκαλα. Σε διάφορα χρονικά διαστήματα, ακολούθησαν και άλλες ώστε μέχρι το 1940 να υπάρχει μια παροικία από 82 άτομα. Κάποιοι από αυτούς ήταν έμποροι, μικροπωλητές, και γυρολόγοι ενώ άλλοι ήταν φανοποιοί, σαθροποιοί, νηματουργοί και μικροεπαγγελματίες. Μερικές από τις γυναίκες ήταν κεντήστρες. Από τα παλιότερα χρόνια η μικρή εβραϊκή παροικία της πόλης υπάγονταν στην Ισραηλιτική Κοινότητα Τρικάλων. Στην πόλη, δεν υπήρχε Συναγωγή ούτε Νεκροταφείο, ούτε Ραββίνος. Τα θρησκευτικά καθήκοντα, μνημόσυνα κ.α εκτελούσε ο Ιωσήφ Σαμπεθάϊ που διακρίνονταν για τη μόρφωση του. Στις μεγάλες γιορτές, πήγαιναν στις Συναγωγές των Τρικάλων για να παρακολουθήσουν τη λειτουργία ενώ το Πάσχα οι οικογένειες συγκεντρώνονταν στα συγγενικά σπίτια για να τηρήσουν τα πατροπαράδοτα ήθη και έθιμα στο Πασχαλινό τραπέζι. Στη διάρκεια της παρουσίας τους στην πόλη, οι Εβραίοι, διατηρούσαν εγκάρδιες σχέσεις με τους συμπολίτες τους.
Στην περίοδο της κατοχής, στην Καρδίτσα, γρήγορα αναπτύχθηκε η Αντίσταση του ΕΑΜ, στην οποία μετείχαν πολλοί Εβραίοι. Πολλές εβραϊκές οικογένειες εγκατέλειψαν την πόλη και πήγαν στην Αθήνα και τα γύρω ορεινά χωριά όπου οι αντάρτικες οργανώσεις τους βοήθησαν για την εγκατάσταση τους και συνιστούσαν στον εγχώριο πληθυσμό να παραχωρήσουν καταλύματα στους καταδιωκόμενους Εβραίους. Στα εγκαταλελειμμένα εβραϊκά σπίτια της Καρδίτσας εγκαταστάθηκαν Εβραίοι από άλλες πόλεις, τη Βέροια, τη Λάρισα και τον Βόλο με την ελπίδα να περάσουν τον χειμώνα του '43 προς '44.
Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος -τον Οκτώβριο 1944- η παροικία αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα ενώ η υγεία των παιδιών ήταν σε κακή κατάσταση εξαιτίας των στερήσεων. Συστήθηκε τότε μία επιτροπή με πρόεδρο τον Δαβίδ Μπόνφιλ και μέλη τους Λέων Γκανή και Λέων Καπέτα, η οποία, σε συνεργασία με το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο της Αθήνας, εξασφάλισε οικονομική βοήθεια στα μέλη της Κοινότητας.
Το έτος 1946, όταν ο Κανάρης Κωνσταντίνης επισκέφθηκε την παροικία για να ενημερώσει το Κεντρικό Συμβούλιο για την κατάσταση των Κοινοτήτων σε έκθεση που υπέβαλε στις 22.8.1946 ανέφερε ότι στη Καρδίτσα ζούσαν 82 Εβραίοι. Οι οικονομικές ανάγκες των οικογενειών ήταν πολύ μεγάλες και η κατάσταση της υγείας των παιδιών κινδύνευε.

Από δημοσιεύματα της εφημερίδας "Εβραϊκή Εστία" σχετικά με την Καρδίτσα, αναφέρονται και τα εξής στις 11.4.1947:
Ο ανταποκριτής Ηλίας Εσδράς αναφέρει: «Η παροικία μας αποτελείται από 85-90 άτομα προερχόμενα κυρίως από τα Τρίκαλα. Διοικείται από Επιτροπή υπό την Προεδρία τον κ. Μπόνφιλ. Δεν υπάρχει Συναγωγή, σχολείο ή νεκροταφείο. Απευθύνουμε έκκληση προς το Κ1Σ, όπως συμπεριλάβει στο πρόγραμμα του την ανασυγκρότηση της Κοινότητας Καρδίτσας. Το κυριότερο όμως πρόβλημα είναι η έλλειψη Εβραίου διδασκάλου και πρέπει να ληφθούν επείγοντα μέτρα.»

Σύμφωνα με όσα είχε δηλωσει στο ΑΠΕ ο κ. Βενουζίου την 10.8.49 με Βασιλικό Διάταγμα (ΦΕΚ 173), η παροικία αναγνωρίστηκε ως Κοινότητα με νομική υπόσταση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου. Ύστερα από εκλογές ανέλαβε ως πρώτος πρόεδρος της Ι.Κ. Καρδίτσας ο Λέων Γκανής και αργότερα ο Ζακίνος Καπέτας με αντιπρόεδρο τον Βίκτωρα Βενουζίου.
Με την πάροδο των ετών ο αριθμός των μελών άρχισε σταδιακά να μειώνεται με τη μετανάστευση στο Ισραήλ και την εγκατάστασή τους στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Το 1970 η Κοινότητα, σύμφωνα με απόφαση του υπουργείου Παιδείας, ετέθη σε αδράνεια, με πρόεδρο της Διαχειριστικής Επιτροπής τον Μάρκο Βενουζίου και σήμερα διαμένει στην Καρδίτσα μόνο μία οικογένεια, αυτή του Χαΐμ Καπέτα, ο οποίος είναι ο πρόεδρος της εν αδράνεια Ισραηλιτικής Κοινότητας Καρδίτσας», καταλήγει ο κ. Βενουζίου.

e-max.it: your social media marketing partner

mbgif2

 giovannis final orizontio 1

  

 joinbanner2

bronx delivey1

 

 

 

!-- Go to www.addthis.com/dashboard to customize your tools -->