ΑΡΘΡΑ
Typography

Γράφει η Γεωργία Γιώτα, φιλόλογος

 Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουμε τις ακρότητες. Αντιπαθούμε και φοβόμαστε τα άκρα, αποστρεφόμαστε κάθε τι ακραίο. Γιατί οι ακρότητες συμβαδίζουν με τις υπερβολές. Κι αυτές μας αιχμαλωτίζουν στο απόλυτο και μας σπρώχνουν στην άβυσσο. Διαταράσσουν την αρμονία του αισθητού, διακυβεύουν την ισορροπία του νου και της ψυχής μας. Και πάνω από όλα μας μετατρέπουν σε άτομα φανατισμένα και φανατικά, δογματικά και αδιάλλακτα, επομένως σε άτομα που αρνούνται ή θα αρνηθούν το διάλογο και την επικοινωνία και άρα την εξέλιξη και την αυτοβελτίωση.

   Πρώτος ο Αριστοτέλης δίδαξε το μέτρο, την ισορροπία και την ισορροπία που το ακολουθούν. Ούτε έλλειψη ούτε υπερβολή. «Αρετή εστί η μεσότης»( «πᾶς ἐπιστήμων τὴν ὑπερβολὴν μὲν καὶ τὴν ἔλλειψιν φεύγει, τὸ δὲ μέσον ζητεῖ καὶ τοῦθ' αἱρεῖται»). Μία ωστόσο εξαίρεση αποδέχεται και δηλώνει ευθαρσώς στα «Ηθικά Νικομάχεια» ο μεγάλος Σταγειρίτης ως προς την ροπή προς τα άκρα, την αρετή, αλλά προφανώς και ευλόγως αυτό γίνεται για να επιτευχθεί το βέλτιστο τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία(«διὸ κατὰ μὲν τὴν οὐσίαν καὶ τὸν λόγον τὸν τὸ τί ἦν εἶναι λέγοντα μεσότης ἐστὶν ἡ ἀρετή, κατὰ δὲ τὸ ἄριστον καὶ τὸ εὖ ἀκρότης»).

   Κι όμως,  πόσες ακραίες απόψεις έχουμε ακούσει, διαβάσει, επεξεργαστεί τελευταία, αλλά και σε πόσες ακραίες συμπεριφορές δεν έχουμε γίνει αυτόπτες ή αυτήκοοι μάρτυρες. Μέχρι και ακραία  φαινόμενα, καιρικά …και μη…έχουμε βιώσει.

   Ακραίο φαινόμενο: πριν λίγες ημέρες η μισή Ελλάδα και ιδιαίτερα η πόλη μας, βίωσαν το πρώτο ακραίο για το κλίμα και τις συνήθειές τους  καιρικό φαινόμενο, τον κυκλώνα «Ιανό», με τα δύο του πρόσωπα, διαφορετικής έντασης και έκτασης, με καταστροφικές πρωτόγνωρες συνέπειες και με απειλητική την «υπόσχεση» να επανέλθει(αφού σηματοδότησε τη θριαμβευτική του έναρξη!) στο αβέβαιο μέλλον, εφόσον εμείς, τα «έμφρονα» και άρα «ανώτερα» όντα τούτου του πολύπαθου πλανήτη, με περισσή φροντίδα και έκδηλο ζήλο, καταφέραμε μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες να καταστρέψουμε την ισορροπία και την αρμονία του περιβάλλοντος, διαπράττοντας μία από τις μεγαλύτερες ύβρεις απέναντι στο Δημιουργό και τη Φύση, ξεχνώντας ή αδιαφορώντας για τον κύριο λόγο για τον οποίο, σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζει ο Πλάτων στον «Τίμαιο» και τον «Κριτία», καταποντίστηκε η Ατλαντίδα.(Αλήθεια ή ψέμα; Ιστορία ή παραμύθι; Λογική ή αποκύημα της φαντασίας…; Έχει άραγε σημασία;)

   Ακραία άποψη: ο ισχυρισμός του σεβαστού, κατά τα άλλα, καθηγητή, κ. Αντώνη Λιάκου, σε μια προσπάθεια όχι μόνο αιτιολόγησης, αλλά δικαιολόγησης της φωτιάς στο χώρο φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών στη Μόρια. Τραγική ειρωνεία; Κατά τη μυθολογική παράδοση, η μορία ελαία φυτεύτηκε από την Αθηνά στην Ακρόπολη, θεωρούνταν δε η πρώτη ήμερη ελιά στην Αθήνα και σε ολόκληρο τον κόσμο. Κι όμως αυτή η περιοχή δοκιμάζεται πια σε μόνιμη βάση από ταραχές και συγκρούσεις, ενώ η αναζήτηση ηρεμίας και γαλήνης φαντάζει πραγματική πολυτέλεια για τους μόνιμους κατοίκους αυτού του πανέμορφου νησιού. Αλήθεια, πόσο τραγελαφικά ακραία μπορεί να γίνει μια γνώμη σημαίνοντος προσώπου και τι συνέπειες μπορεί να έχει στη διαμόρφωση προτύπων και συμπεριφορών, όταν πίσω από αυτή υποβόσκει μικροπολιτική σκλήρυνση και επομένως χάνεται η αίσθηση του πολιτικού μέτρου;

   Ακραία συμπεριφορά: οι, με υπερβάλλοντα ζήλο, παρά-λογες, αντιδράσεις υποστηρικτών και των δύο «αντιμαχόμενων πλευρών: της χρήσης και της μη χρήσης μάσκας, με τους μεν ενίοτε να καθυβρίζουν, ενίοτε να επιτίθενται στους δε, ενίοτε να υποκύπτουν σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας, συνωμοσιολογιας, ακόμα και εσχατολογίας(!) προκειμένου να υποστηρίξουν  απόψεις και να δικαιολογήσουν πράξεις και συμπεριφορές. Ο φόβος, ο πανικός, η άγνοια ή ακόμα χειρότερο η ημιμάθεια αποτελούν τους πιο αποτελεσματικούς συμβούλους για κάθε τι έκτροπο, άνομο, απάνθρωπο και συνεπώς ακραίο. Ορισμένες μάλιστα αντιδράσεις θυμίζουν τις σπασμωδικές και εξευτελιστικές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια συμπεριφορές της άγουρης δεκαετίας του ΄80, όταν άρχισε να εξαπλώνεται η μάστιγα του AIDS και πολλοί μέσα στην αφέλεια της άγνοιάς τους στιγμάτιζαν και απομόνωναν ανθρώπους, ζητώντας να ανοίξει η Σπιναλόγκα, ώστε να απομονωθούν εκεί τα μη «φυσιολογικά» και «ομαλά» πλάσματα μιας καθωσπρεπει κοινωνίας.

   Ακραία ιδεολογία ή μάλλον ιδεοληψία: το ιδεολογικό-πολιτικό μόρφωμα του πρώτου νεοφασιστικού σχηματισμού στην Ελλάδα, (το όνομα του οποίου αρνούμαι και να το αναφέρω), όταν γνωρίζουμε πως σε τούτη τη γεωγραφική κουκκίδα στον παγκόσμιο χάρτη γεννήθηκε και διδάχτηκε η Δημοκρατία στα πέρατα της οικουμένης. Ένα πολιτειακό εξάμβλωμα που κατάφερε μέσα στα λίγα(ευτυχώς!) χρόνια κηφηνικής ύπαρξής του να προκαλέσει αναταραχή, φόβο, πόνο και θάνατο και για το λόγο αυτό οι  μακιαβελικοί εμπνευστές και δημιουργοί του θα λογοδοτήσουν  τις προσεχείς ημέρες στην ελληνική δικαιοσύνη.

   Και η λίστα των άκρων και των ακροτήτων δεν σταματά εδώ. Τι τις πυροδοτεί και τι τις υποθάλπει; Μια προσεκτική και de profundis ματιά καταδεικνύει και αποδεικνύει ως πιθανή μήτρα τέτοιων καταστάσεων και συμπεριφορών έναν απύθμενο και αβασάνιστο εγωκεντρισμό, ο οποίος ενισχύεται από ισχυρό πλέγμα άγνοιας και ημιμάθειας(καθώς η πλήρης αμάθεια δεν δικαιολογείται την εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης) και μπολιάζεται από μια ένοχη προβολή του ατομισμού, τη στιγμή που ελλοχεύει ένας έντονος φόβος παραγκώνισης προσωπικών ελευθεριών και δικαιωμάτων και μια διαστρεβλωμένη ερμηνεία των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων. Η δημοκρατία όμως, όπως και η ελευθερία, για να μπορέσουν να λειτουργήσουν και να αποδώσουν τα μέγιστα, κινούνται μέσα σε πλαίσιο κανόνων και θεσμών, για να επιτευχθεί η αρμονία και η εύρυθμη λειτουργία του κοινωνικού συνόλου. Και βέβαια, ο πρώτος και πιο ουσιαστικός πυλώνας πάνω στον οποίο στηρίζεται όλο το κοινωνικό οικοδόμημα, δεν είναι άλλος από την παιδεία, την καλλιέργεια και τη διαμόρφωση προσωπικοτήτων με διαύγεια πνεύματος και ευρύτητα ψυχής, με λιγότερα συμπλέγματα και επιτάξεις άμυνας. Διαφορετικά, αν και άνθρωποι, αν και έλλογοι, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της κατασκευής και της αποστολής μας, τείνουμε να δικαιώσουμε τον ισχυρισμό του μεγάλου Θουκυδίδη στον «Επιτάφιό» του: «αλγεινοτέρα γαρ ανδρί γε φρόνημα έχοντι η μετά του μαλακισθήναι κάκωσις».

   Και το «φιλακαλούμεν», «φιλοσοφούμεν», αλλά και «βιούμεν» αξιοπρεπώς και μάλιστα «άνευ μαλακίας» είναι στόχος και  στοίχημα…πια!

    Ασύγκριτε Θουκυδίδη, πέθανες τουλάχιστο νωρίς(ευτυχώς)!

Γεωργία Γιώτα, φιλόλογος

e-max.it: your social media marketing partner
!-- Go to www.addthis.com/dashboard to customize your tools -->